1. A política en materia de prevención terá por obxecto a promoción da mellora das condicións de traballo dirixida a elevar o nivel de protección da seguridade e a saúde dos traballadores no traballo.

A devandita política levarase a cabo por medio das normas regulamentarias e das actuacións administrativas que correspondan e, en particular, as que se regulan neste capítulo, que se orientarán á coordinación das distintas Administracións públicas competentes en materia preventiva e a que se harmonicen con elas as actuacións que conforme a esta Lei correspondan a suxeitos públicos e privados, para tal fin:

a) A Administración Xeral do Estado, as Administracións das Comunidades Autónomas e as entidades que integran a Administración local prestarán cooperación e asistencia para o eficaz exercicio das súas respectivas competencias no ámbito do previsto neste artigo.

b) A elaboración da política preventiva levarase a cabo coa participación dos empresarios e dos traballadores a través das súas organizacións empresariais e sindicais máis representativas.

2. Para os fins previstos no apartado anterior as Administracións públicas promoverán a mellora da educación en materia preventiva nos diferentes niveis de ensino e de maneira especial na oferta formativa correspondente ao sistema nacional de cualificacións profesionais, así como a adecuación da formación dos recursos humanos necesarios para a prevención dos riscos laborais.

No ámbito da Administración Xeral do Estado establecerase unha colaboración permanente entre o Ministerio de Traballo e Seguridade Social e os Ministerios que correspondan, en particular os de Educación e Ciencia e de Sanidade e Consumo, co fin de establecer os niveis formativos e especializacións idóneas, así como a revisión permanente destas ensinanzas, co fin de adaptalas ás necesidades existentes en cada momento.

3. Do mesmo xeito, as Administracións públicas fomentarán aquelas actividades desenvolvidas polos suxeitos a que se refire o apartado 1 do artigo segundo, para a mellora das condicións de seguridade e saúde no traballo e a reducción dos riscos laborais, a investigación ou fomento de novas formas de protección e a promoción de estructuras eficaces de prevención.

Para isto poderán adoptar programas específicos dirixidos a promover a mellora do ambiente de traballo e o perfeccionamento dos niveis de protección. Os programas poderanse instrumentar a través da concesión dos incentivos que regulamentariamente se determinen que se destinarán especialmente ás pequenas e medianas empresas.

Artigo 6. Normas regulamentarias

1. O Goberno, a través das correspondentes normas regulamentarias e previa consulta ás organizacións sindicais e empresariais máis representativas, regulará as materias que a continuación se relacionan:

a) Requisitos mínimos que deben reunir as condicións de traballo para a protección da seguridade e a saúde dos traballadores.

b) Limitacións ou prohibicións que afectarán ás operacións, aos procesos e ás exposicións laborais ou axentes que entrañen riscos para a seguridade e a saúde dos traballadores. Especificamente, poderase establecer o sometemento destes procesos ou operacións a trámites de control administrativo, así como, no caso de axentes perigosos, a prohibición do seu emprego.

c) Condicións ou requisitos especiais para calquera dos supostos contemplados no parágrafo anterior, tales como a esixencia dun adestramento ou formación previa ou a elaboración dun plano no que se conteñan as medidas preventivas a adoptar.

d) Procedementos de avaliación dos riscos para a saúde dos traballadores, normalización de metodoloxías e guías de actuación preventiva.

e) Modalidades de organización, funcionamento e control dos servicios de prevención, considerando as peculiaridades das empresas co fin de evitar atrancos innecesarios para a súa creación e desenvolvemento, así como capacidades e aptitudes que deban reunir os devanditos servicios e os traballadores designados para desenvolver a acción preventiva.

f) Condicións de traballo ou medidas preventivas específicas en traballos especialmente perigosos, en particular se para estes se prevén controles médicos especiais, ou cando se presenten riscos derivados con determinadas características ou situacións especiais dos traballadores.

g) Procedemento de cualificación das enfermidades profesionais, así como requisitos e procedementos para a comunicación e información á autoridade competente dos danos derivados do traballo.

2. As normas regulamentarias indicadas no parágrafo anterior axustaranse, en todo caso, aos principios de política preventiva establecidos nesta Lei, manterán a debida coordinación coa normativa sanitaria e de seguridade industrial e serán obxecto de avaliación e, se é o caso, de revisión periódica, de acordo coa experiencia na súa aplicación e o progreso da técnica.

Artigo 7. Actuacións das Administracións públicas competentes en materia laboral

1. En cumprimento do disposto nesta Lei, as Administracións públicas competentes en materia laboral desenvolverán funcións de promoción da prevención, asesoramento técnico, vixilancia e control do cumprimento polos suxeitos comprendidos no seu ámbito de aplicación da normativa de prevención de riscos laborais, e sancionarán as infraccións á dita normativa, nos seguintes termos:

a) Promovendo a prevención e o asesoramento a desenvolver polos órganos técnicos en materia preventiva, incluídas a asistencia e cooperación técnica, a información, divulgación, formación e investigación en materia preventiva, así como o seguimento das actuacións preventivas que se realicen nas empresas para a consecución dos obxectivos previstos nesta Lei.

b) Velando polo cumprimento da normativa sobre prevención de riscos laborais mediante as actuacións de vixilancia e control. Para estes efectos, prestarán o asesoramento e a asistencia técnica necesarios para o mellor cumprimento da devandita normativa e desenvolverán programas específicos dirixidos a acadar unha maior eficacia no control.

c) Sancionando o incumprimento da normativa de prevención de riscos laborais polos suxeitos comprendidos no ámbito de aplicación desta Lei, de conformidade co previsto no capítulo VII desta.

2. As funcións das Administracións públicas competentes en materia laboral que se sinalan no parágrafo 1 continuarán a ser desenvolvidas, no referente aos traballos en minas, canteiras e túneles que esixan a aplicación de técnica mineira, aos que impliquen fabricación, transporte, almacenaxe, manipulación e emprego de explosivos ou o emprego de enerxía nuclear, polos órganos específicos contemplados na súa normativa reguladora.

As competencias previstas no parágrafo anterior enténdense sen prexuízo do establecido na lexislación especifica sobre productos e instalacións industriais.

Artigo 8. Instituto Nacional de Seguridade e Hixiene no Traballo

1. O Instituto Nacional de Seguridade e Hixiene no Traballo é o órgano científico técnico especializado da Administración Xeral do Estado que ten como misión a análise e estudio das condicións de seguridade e saúde no traballo, así como a promoción e apoio á mellora destas. Para isto establecerá a cooperación necesaria cos órganos das Comunidades Autónomas con competencias nesta materia.

O Instituto, en cumprimento desta misión, terá as seguintes funcións:

a) Asesoramento técnico na elaboración da normativa legal e no desenvolvemento da normalización, tanto a nivel nacional como internacional.

b) Promoción e, se é o caso, realización de actividades de formación, información, investigación, estudio e divulgación en materia de prevención de riscos laborais, coa axeitada coordinación e colaboración, se é o caso, cos órganos técnicos en materia preventiva das Comunidades Autónomas no exercicio das súas funcións nesta materia.

c) Apoio técnico e colaboración coa Inspección de Traballo e Seguridade Social no cumprimento da súa función de vixilancia e control, prevista no artigo 9 desta Lei, no ámbito das Administracións públicas.

d) Colaboración con organismos internacionais e desenvolvemento de programas de cooperación internacional neste ámbito, facilitando a participación das Comunidades Autónomas.

e) Calquera outras que sexan necesarias para o cumprimento dos seus fins e lle sexan encomendadas no ámbito das súas competencias, de acordo coa Comisión Nacional de Seguridade e Saúde no Traballo regulada no artigo 13 desta Lei, coa colaboración, se é o caso, dos órganos técnicos das Comunidades Autónomas con competencias na materia.

2. O Instituto Nacional de Seguridade e Hixiene no Traballo, no marco das súas funcións, velará pola coordinación, apoiará o intercambio de información e as experiencias entre as distintas Administracións públicas e especialmente fomentará e prestará apoio á realización de actividades de promoción da seguridade e da saúde polas Comunidades Autónomas.

Así mesmo, prestará, de acordo coas Administracións competentes, apoio técnico especializado en materia de certificación, ensaio e acreditación.

3. En relación coas Institucións da Unión Europea, o Instituto Nacional de Seguridade e Hixiene no Traballo actuará como centro de referencia nacional, garantindo a coordinación e transmisión da información que deberá facilitar a escala nacional, en particular respecto á Axencia Europea para a Seguridade e a Saúde no Traballo e a súa Rede.

4. O Instituto Nacional de Seguridade e Hixiene no Traballo exercerá a Secretaría Xeral da Comisión Nacional de Seguridade e Saúde no Traballo, prestándolle a asistencia técnica e científica necesaria para o desenvolvemento das súas competencias.

Artigo 9. Inspección de Traballo e Seguridade Social

1. Correspóndelle á Inspección de Traballo e Seguridade Social a función da vixilancia e control da normativa sobre prevención de riscos laborais.

En cumprimento desta misión, terá as seguintes funcións:

a) Vixiar o cumprimento da normativa sobre prevención de riscos laborais, así como das normas xurídico-técnicas que incidan nas condicións de traballo en materia de prevención, aínda que non tiveran a cualificación directa de normativa laboral, propoñendo á autoridade laboral competente a sanción correspondente, cando comprobase unha infracción á normativa sobre prevención de riscos laborais, de acordo co previsto no capítulo VII desta Lei.

b) Asesorar e informar ás empresas e aos traballadores sobre a maneira máis efectiva de cumprir as disposicións, en que teña a vixilancia encomendada.

c) Elaborar os informes solicitados polos Xulgados do Social nas demandas deducidas perante estes nos procedementos de accidentes de traballo e enfermidades profesionais.

d) Informar á autoridade laboral sobre os accidentes de traballo mortais, moi graves ou graves, e sobre aqueles outros con que, polas súas características ou polos suxeitos afectados, se considere necesario o devandito informe, así como sobre as enfermidades profesionais nas que concorran as ditas cualificacións e, en xeral, nos supostos en que aquela o solicite respecto do cumprimento da normativa legal en materia de prevención de riscos laborais.

e) Comprobar e favorecer o cumprimento das obrigas asumidas polos servicios de prevención establecidos nesta Lei.

f) Ordenar a paralización inmediata de traballos cando, a xuízo do inspector, se advirta a existencia de risco grave e inminente para a seguridade ou saúde dos traballadores.

2. A Administración Xeral do Estado e, se é o caso, as Administracións autonómicas poderán adoptar as medidas precisas para garantir a colaboración pericial e o asesoramento técnico necesarios á Inspección de Traballo e Seguridade Social nos seus respectivos ámbitos de competencia.

No ámbito da Administración Xeral do Estado, o Instituto Nacional de Seguridade e Hixiene no Traballo apoiará e colaborará coa Inspección de Traballo e Seguridade Social no cumprimento da súa función de vixilancia e control prevista no parágrafo anterior.

Artigo 10. Actuacións das Administracións públicas competentes en materia sanitaria

As actuacións das Administracións públicas competentes en materia sanitaria referentes á saúde laboral levaranse a cabo a través das accións e en relación cos aspectos sinalados no capítulo IV do Título I da Lei 14/1986, do 25 de abril, Xeral de Sanidade, e disposicións dictadas para o seu desenvolvemento.

En particular, corresponderá ás devanditas Administracións públicas:

a) O establecemento de medios axeitados para a avaliación e control das actuacións de carácter sanitario que se realicen nas empresas polos servicios de prevención actuantes. Para isto, establecerán as pautas e protocolos de actuación, oídas as sociedades científicas, aos que deberán someter os citados servicios.

b) A implantación de sistemas de información axeitados que permitan a elaboración, xunto coas autoridades laborais competentes, de mapas de riscos laborais, así como a realización de estudios epidemiolóxicos para a identificación e prevención das patoloxías que poidan afectar á saúde dos traballadores, así como facer posible un rápido intercambio de información.

c) A supervisión da formación que, en materia de prevención e promoción da saúde laboral, deba recibir o persoal sanitario actuante nos servicios de prevención autorizados.

d) A elaboración e divulgación de estudios, investigacións e estatísticas relacionados coa saúde dos traballadores.

Artigo 11. Coordinación administrativa

A elaboración de normas preventivas e o control do seu cumprimento, a promoción da prevención, a investigación e a vixilancia epidemiolóxica sobre riscos laborais, accidentes de traballo e enfermidades profesionais determinan a necesidade de coordinar as actuacións das Administracións competentes en materia laboral, sanitaria e de industria para unha máis eficaz protección da seguridade e a saúde dos traballadores.

No marco da devandita coordinación, a Administración competente en materia laboral velará, en particular, para que a información obtida pola Inspección de Traballo e Seguridade Social no exercicio das funcións atribuídas a esta no parágrafo 1 do artigo 9 desta Lei sexa posta en coñecemento da autoridade sanitaria competente para os fins dispostos no artigo 10 desta Lei e no artigo 21 da Lei 14/1986, do 25 de abril, Xeral de Sanidade, así como da Administración competente en materia de industria para os efectos previstos na Lei 21/1992, do 16 de xullo, de Industria.

Artigo 12. Participación de empresarios e traballadores

A participación de empresarios e traballadores, a través das organizacións empresariais e sindicais máis representativas, na planificación, programación, organización e control da xestión relacionada coa mellora das condicións de traballo e a protección da seguridade e saúde dos traballadores no traballo é principio básico da política de prevención de riscos laborais, a desenvolver polas Administracións públicas competentes nos distintos niveis territoriais.

Artigo 13. Comisión Nacional de Seguridade e Saúde no Traballo

1. Créase a Comisión Nacional de Seguridade e Saúde no Traballo como órgano colexiado asesor das Administracións públicas na formulación das políticas de prevención e órgano de participación institucional en materia de seguridade e saúde no traballo.

2. A Comisión estará integrada por un representante de cada unha das Comunidades Autónomas e por igual número de membros da Administración Xeral do Estado e, paritariamente con todos os anteriores, por representantes das organizacións empresariais e sindicais máis representativas.

3. A Comisión coñecerá as actuacións que desenvolvan as Administracións públicas competentes en materia de promoción da prevención de riscos laborais, de asesoramento técnico e de vixilancia e control a que se refiren os artigos 7, 8, 9 e 11 desta Lei e poderá informar e formular propostas en relación coas devanditas actuacións, especificamente no referente a:

– Criterios e programas xerais de actuación.

– Proxectos de disposicións de carácter xeral.

– Coordinación das actuacións desenvolvidas polas Administracións públicas competentes en materia laboral.

– Coordinación entre as Administracións públicas competentes en materia laboral, sanitaria e de industria.

4. A Comisión adoptará os seus acordos por maioría. Para tal fin, os representantes das Administracións públicas terán cada un un voto e dous os das organizacións empresariais e sindicais.

5. A Comisión contará cun Presidente e catro Vicepresidentes, un por cada un dos grupos que a integran. A Presidencia da Comisión corresponderá ao Secretario xeral de Emprego e Relacións Laborais, recaendo a Vicepresidencia atribuída á Administración Xeral do Estado no Subsecretario de Sanidade e Consumo.

6. A Secretaría da Comisión, como órgano de apoio técnico e administrativo, recaerá na Dirección do Instituto Nacional de Seguridade e Hixiene no Traballo.

7. A Comisión Nacional de Seguridade e Saúde no Traballo funcionará en Pleno, en Comisión Permanente ou en Grupos de Traballo, conforme á normativa que estableza o Regulamento interno que elaborará a propia Comisión.

No non previsto nesta Lei e no Regulamento interno a que fai referencia o parágrafo anterior, a Comisión rexerase pola Lei 30/1992, de Réxime Xurídico das Administracións Públicas e do Procedemento Administrativo Común.